ti guarda dal Grande Inquisitor

Maria in Wexford

Ik sloot mijn bezoek aan het Wexford Opera Festival af met Maria van Roman Statkowski. Deze opera (én de componist) was mij totaal onbekend, maar het blijkt een ontdekking van formaat te zijn. Daarenboven werd hij ook fantastisch gezongen en kreeg hij een moderne en meeslepende enscenering mee. Het is een productie die op het einde van het jaar zonder enige twijfel in mijn top-tien terecht zal komen...

Foto
foto © Clive Barda

Statkowski is een Poolse componist en zijn opera Maria ging in 1906 in Warschau in première. Het verhaal speelt zich af in Litouwen en gaat over de strijd tussen twee politieke tegenstanders, Graaf Palatine en de gouverneur. De zoon van Palantine, Waclaw, is getrouwd met Maria, de dochter van de gouverneur. Palantine vindt dat huwelijk beneden zijn stand (om over de politieke kant nog te zwijgen) en hij maakt van de op hand zijnde rellen gebruik om Maria te laten vermoorden. Als Waclaw dit te weten komt, wil hij zich eerst wreken op zijn vader, maar beslist op het laatste moment dat hij het oordeel over zijn vader aan God overlaat en pleegt zelfmoord.

De opera bestaat uit drie bedrijven, telkens voorafgegaan door een muzikaal voorspel of ouverture. Het eerste bedrijf is het Palatine-bedrijf, het tweede dat van de gouverneur met onder andere het liefdesduet van Waclaw en Maria. Het derde (en kortste) bedrijf begint met de moord op Maria en eindigt met de zelfmoord van Waclaw.

Regisseur Michael Gieleta plaatst het verhaal duidelijk in 1980 in Polen. Tijdens elk voorspel projecteert hij zwart-wit foto's. In het eerste bedrijf is het nog niet duidelijk waar het zich afspeelt. We zien foto's van verlaten straten, mensen die in de rij staan voor lege winkels, stalinistische gebouwen, ... Palatine zit in uniform aan een bureau, met daarop onder andere een foto van zichzelf samen met Leonid Brezjnev. Hij zou een KGB- of Stasi-officier of iets anders van die strekking kunnen zijn.

In het tweede bedrijf vallen de puzzelstukjes op hun plaats. De foto's die we nu te zien krijgen, zijn beelden van de scheepswerf in Gdansk, vlaggen van Solidarnosc, ... De vader van Maria is een van de leiders van Solidarnosc. Ze wonen in een schamele wooncontainer onder een brug met zicht op de scheepswerf. Alles klopt... de rellen en de strijd tegen de heersende klasse, het standenverschil, de corruptie en het machtsmisbruik.

Foto
foto © Clive Barda

Ook muzikaal is het een schitterende partituur, die heel Russisch klinkt (alhoewel het natuurlijk een Poolse opera is). De ouverture doet me bijvoorbeeld aan Mussorgsky denken, de feestscène in het eerste bedrijf zou van Tchaikovsky kunnen zijn. Opvallend is ook de aanwezigheid van een vreemde, onbestemde figuur die een vergelijkbare functie heeft als de idioot in Boris Godunov. Hij duikt ongevraagd op tijdens het feest van Palatine om te waarschuwen voor dood en verderf en vertelt later aan Waclaw dat zijn vader achter de dood van Maria zit.

De Italiaanse sopraan Daria Masiero zong de relatief kleine rol van Maria. Ze heeft een stem met veel metaal, die in hoogte begint te snerpen, maar toch verrassend slavisch klinkt. De drie andere hoofdrollen waren met Poolse zangers bezet, in de eerste plaats de tenor Rafal Bartminski als Waclaw. Hij heeft een gigantische stem, die hij echter ook kan terugbrengen tot een ragfijn piano voor het slot van het liefdesduet.

Maar de echte sterren zijn de twee vaders. De bas-bariton Krzysztof Szumanski zet een ongelooflijk sterke Palatine neer. Heel het eerste bedrijf wordt door hem gedomineerd. Het begint met zijn monoloog, die ook verwant is met die van Boris, vol expressieve wendingen en een tekstuele inleving die me aan een zanger als Sergey Leiferkus doet denken. De bariton Adam Kruszewski heeft een veel zachtere en rondere stem, maar daarom niet minder strijdvaardig in zijn strijd tegen het onrecht. Het is spijtig dat er geen directe confrontatie tussen de beide rollen voorzien is... een gemiste kans van Statkowski... iets wat een componist als Verdi zeker niet zou hebben laten liggen.

Hoedanook, deze opera is een echte ontdekking en een aanrader.

Daarmee is voor mij het Wexford-festival afgelopen. De titels voor volgend jaar zijn ook al bekend en zijn zoals verwacht weer even ongebruikelijk: Francesca da Rimini van Mercadante, Le roi malgré lui van Chabrier en A village Romeo and Juliet (Delius)...

Publicatie: dinsdag 1 november 2011 @ 12:30
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

La favorite in München

Gisteren stond La favorite op het programma van de Bayerische Opernfestspiele. Het is een herneming van een productie eerder dit seizoen, waarin Elina Garanca haar roldebuut maakte... spijtig genoeg in een productie die best zo snel mogelijk vergeten wordt.

Opera, 27-7-2017 9:29
0 opmerkingen

Wiener Blut in München

Gisteren nam de Bayerische Festspiele een snipperdag: het perfecte moment om eens bij de kleine broer op de Gärtnerplatz te gaan kijken en Wiener Blut mee te pikken. Hun theater is al een paar jaar gesloten voor renovatiewerken (en zou in het najaar terug opengaan) en dus werd voor de Strauss-operette uitgeweken naar het juweeltje van het Cuvilliéstheater.

Operette, 26-7-2017 10:06
0 opmerkingen

Oberon in München

Vorige week ging een nieuwe productie van Webers Oberon in première in het Prinzregententheater. Het is een voorstelling die hier en daar toch wat wensen openliet.

Opera, 25-7-2017 10:09
0 opmerkingen

Lady Macbeth in München

Mijn tweede voorstelling bij de Bayerische Opernfestspiele was ook een productie die eerder dit seizoen in première gegaan is. Voor Lady Macbeth uit het district Mtsensk hebben ze Harry Kupfer nog eens naar München gehaald.

Opera, 23-7-2017 10:00
0 opmerkingen

Semiramide in München

De Bayerische Opernfestspiele is altijd een combinatie van oudere producties, hernemingen uit het afgelopen seizoen en premières. David Aldens productie van Semiramide ging eerder dit seizoen in première met een overweldigende bezetting, aangevoerd door Joyce DiDonato. Dezelfde bezetting was ook van de partij op het festival.

Opera, 22-7-2017 9:31
0 opmerkingen

Gerhaher & Williams - Die schöne Magelone

Die schöne Magelone heeft niet dezelfde populariteit of de uitgebreide discografie als bijvoorbeeld een Winterreise of een Dichterliebe. Het is dan ook een leuke verrassing dat plots twee nieuwe opnames verschijnen, met inclusief de gesproken tussenteksten.

CD's, 15-7-2017 10:13
1 opmerking

Anke Herrmann in het Théâtre des Martyrs

Mozart heeft ook een - weliswaar beperkt aantal - liederen geschreven die niet mochten ontbreken op de "Midsummer Mozartiade". In het liedrecital van de Duits-Oekraïense sopraan Anke Herrmann en Lucas Blondeel werden die aangevuld met liederen van Haydn en Beethoven.

Liedrecital, 8-7-2017 9:11
0 opmerkingen

Don Giovanni in het Théâtre des Martyrs

Vorig jaar vond de eerste editie van de "Midsummer Mozartiade" plaats, maar is toen aan mijn aandacht ontsnapt. Gedurende een week worden concerten gegeven met hoofdzakelijk muziek van Mozart en ook één volledige opera. Vorig jaar was dat Nozze, dit jaar staan vier voorstellingen van Don Giovanni op het programma. Een correcte regie en een groep geëngageerde, relatief jonge, zangers maakten dit tot één van de betere Don Giovanni's die ik de afgelopen jaren gezien heb.

Opera, 7-7-2017 17:18
0 opmerkingen