ti guarda dal Grande Inquisitor

Gerald Finley - The ballad singer

Net zoals volksliederen, vormen ballades een onderdeel van het liedgenre dat vaak stiefmoederlijk behandeld wordt... afgezien van een aantal grote ballades die de status van een "echt" lied verworven hebben. Het is dan ook bemoedigend dat één van de grote zangers van het moment, Gerald Finley, en pianist Julius Drake een CD opgenomen hebben met de toepasselijke titel The ballad singer, waarin een grote doorsnede gemaakt wordt van het repertoire.

FotoBallades vinden hun oorsprong in de liederen die de rondtrekkende troubadours zongen. Dat is meteen de hoofdzaak, ze vertellen een rechtlijnig verhaal en ze gaan meestal niet de diep-psychologiserende toer op... wat meteen de reden is waarom ze slechts sporadisch opduiken in liedrecitals en dan vaak nog als bisnummer. Maar omdat een volledig verhaal verteld moet worden, vraagt dit het uiterste van zanger en pianist op het vlak van expressie. Gerald Finley heeft expressiemogelijkheden op overschot en maakt deze CD tot een pareltje.

Ballades kunnen allerlei vormen aannemen, van epische vertellingen tot humoristische anekdotes, maar ook spookverhalen of sprookjes. In die laatste categorie valt de eerste ballade, hij begint zelfs met "Er was eens". Beethovens Aus Goethes Faust vertelt hoe de favoriete vlo van de koning het tot minister schopt, een klassieker onder de bisnummers.

Carl Loewe is dé ballade-componist bij uitstek. Zijn meest bekende - en geslaagde - liederen zijn ballades. Met Edward krijgen we een gruwelijk verhaal van vadermoord en op het einde vervloekt Edward ook nog eens zijn moeder. Een typisch kenmerk van veel ballades is dat verschillende karakters optreden, in het geval van Edward is dat een dialoog tussen Edward en zijn moeder. Gerald Finley maakt een duidelijk verschil door Edward met trage en vastberaden stem te laten antwoorden op de bezorgde en geagiteerde vragen van zijn moeder. Julius Drake heeft dan telkens de taak om met zijn piano het tempo terug aan te zwengelen. Wie trouwens geïnteresseerd is in meer Loewe-ballades, kan ik ten stelligste de oudere opname met Kurt Moll op harmonia mundi aanraden.

Loewe is dan misschien wel een van de mindere liedcomponisten, maar de drie grote - Schubert, Schumann, Wolf - hebben zich ook niet onbetuigd gelaten. Bij Schubert kennen we liederen als "Der Zwerg", "Die Nonne" of "Der Tod und das Mädchen" en hij heeft zelfs een aantal eindeloze Schiller-ballades zoals "Der Taucher" of "Die Burgschaft" getoonzet. Maar de bekendste ballade is natuurlijk zijn Erlkönig, die niet minder dan vier onderscheiden stemmen telt. Zo brengt Finley rust als de vader, terwijl hij de Erlenkoning met plastisch uitgerokken frases het kind probeert te charmeren.

De meest aangrijpende opname van deze CD is Die Löwenbraut van Schumann. De tederheid waarmee Finley het meisje afscheid laat nemen van de leeuw waarmee ze opgegroeid is, is pakkend. Het dramatisch moment - als haar geliefde in het zicht van de leeuw komt, waarna de leeuw haar verscheurt - zorgt voor contrast... waarna de eerdere sfeer terugkomt als de geliefde de leeuw doodschiet. Voor Wolf moeten we bij zijn Mörike-Lieder zijn. Finley zingt een spannende Der Feuerreiter met een onwezenlijk mezza voce voor de volledige laatste strofe.

Het laatste deel van de CD bevat een aantal Engelstalige ballades. De "traditional" Lord Randall vertoont veel overeenkomsten met Edward. Ook hier is er een vraag-antwoord-dialoog tussen Randall en zijn moeder. The Desert met zijn dorstige woestijn, cirkelende gieren en reddende arabieren was tevens het bisnummer van Finley's schitterende liedrecital in Edinburgh vorig jaar. En met het grappige The Tale of the Oyster van Cole Porter, over een oestertje dat de wereld wil zien, sluit deze CD af met een lied dat een paar dagen later nog door je hoofd beukt.

Op het einde van volgend seizoen, zullen Finley en Drake Winterreise in de Munt vertolken... zeker iets om naar uit te kijken.

Publicatie: woensdag 10 augustus 2011 @ 19:48
Rubriek: CD's

Recent RSS feed

Christoph Prégardien in Zeist

Deze namiddag stonden twee tenor-recitals geprogrammeerd op het Zeister Liedfestival. Christoph Prégardien zong Schubert en Schumann. In het voorprogramma konden we kennis maken met de "rising star" Peter Harris.

Liedrecital, 27-5-2018 18:37
0 opmerkingen

Der Rose Pilgerfahrt in Zeist

Ik moet toegeven dat ik nog nooit van Der Rose Pilgerfahrt gehoord had. Het is een sprookjesoratorium van Schumann die gisteren in de originele pianoversie uitgevoerd werd in Zeist, met "onze" Jozef De Beenhouwer aan de piano.

Liedrecital, 27-5-2018 8:57
0 opmerkingen

Rising Stars in Zeist

Deze middag stonden er twee recitals op het programma. Eerst een dubbelrecital - oftewel twee halve recitals - met sopraan Harriet Burns voor de pauze en mezzo Bethan Langford na de pauze. Een uur later volgde een duo-recital met mezzo Barbara Kozelj en bariton Raoul Steffani. Ik heb het meest genoten van het eerste recital.

Liedrecital, 26-5-2018 23:46
0 opmerkingen

Mastercourse in Zeist

In het kader van het Liedfestival wordt aan jonge zangers de mogelijkheid geboden om zich te vervolmaken in een publieke mastercourse. Zes liedduo's namen deel aan de vierdaagse cursus die afgesloten werd met een presentatierecital.

Liedrecital, 26-5-2018 10:18
0 opmerkingen

Benjamin Appl in Zeist

"Lieder vom Orient" is een recitaltitel die verwachtingen schept, zeker als Graham Johnson de pianist is en je zijn programmeerkunsten kent. En met de bariton Benjamin Appl worden de verwachtingen nog wat hoger gespannen. Het draaide echter niet helemaal uit zoals ik verwacht of gehoopt had.

Liedrecital, 25-5-2018 23:27
0 opmerkingen

Thomas Oliemans in Zeist

Met Joseph von Eichendorff als de festivaldichter is het onvermijdelijk dat we op een bepaald moment Schumanns Eichendorff-Liederkreis te horen zouden krijgen. Vandaag was dat het geval met de Nederlandse bariton Thomas Oliemans en de immer geniale Malcolm Martineau aan de piano.

Liedrecital, 24-5-2018 22:56
0 opmerkingen

Meerstemmige Schumann en Brahms in Zeist

"Meine Töne still und heiter" was de titel die de kwartetavond van het Liedfestival van Zeist meegekregen had. Het is het eerste lied uit Schumanns Minnespiel dat centraal stond in een concert met meerstemmige liederen van Schumann en Brahms, uitgevoerd door vier solisten en met Matthias Lademann aan de piano.

Liedrecital, 23-5-2018 23:05
0 opmerkingen

Anna Lucia Richter in Zeist

Dit jaar heeft het Liedfestival van Zeist "Schubert en zijn opvolgers" als thema. Die opvolgers zijn dan vooral Schumann en Wolf. Een bijkomende rode draad is de dichter Eichendorff. In het openingsconcert van Anna Lucia Richter en Gerold Huber kregen we Schubert en Wolf, maar voor Eichendorff was het wachten tot de bisnummers.

Liedrecital, 22-5-2018 23:06
0 opmerkingen

Capriccio Première Portraits

Het Oostenrijkse platenlabel Capriccio is met "Première Portraits" een nieuwe reeks gestart. Hun doel is om jonge artiesten de kans te geven om een eerste CD op te nemen. Momenteel zijn er al zeven opnames uitgebracht, vier daarvan met Duitse liederen. Op één opname na, is Charles Spencer telkens de pianist.

CD's, 10-5-2018 14:43
0 opmerkingen

Mei 2018

Mei is een vrij rustige maand, onder andere omdat het Muntorkest de Elisabethwedstrijd moet begeleiden. Met de zomer in aantocht wordt de Landcommanderij weer omgebouwd tot een operazaal met dit jaar Il trovatore op het programma. Opera Vlaanderen brengt een nieuwe productie van La clemenza di Tito in een productie van Michael Hampe. In Luik spelen ze het vrij zelden uitgevoerde La donna del lago.

Toekomstmuziek, 1-5-2018 11:23
0 opmerkingen