ti guarda dal Grande Inquisitor

Gerald Finley - The ballad singer

Net zoals volksliederen, vormen ballades een onderdeel van het liedgenre dat vaak stiefmoederlijk behandeld wordt... afgezien van een aantal grote ballades die de status van een "echt" lied verworven hebben. Het is dan ook bemoedigend dat één van de grote zangers van het moment, Gerald Finley, en pianist Julius Drake een CD opgenomen hebben met de toepasselijke titel The ballad singer, waarin een grote doorsnede gemaakt wordt van het repertoire.

FotoBallades vinden hun oorsprong in de liederen die de rondtrekkende troubadours zongen. Dat is meteen de hoofdzaak, ze vertellen een rechtlijnig verhaal en ze gaan meestal niet de diep-psychologiserende toer op... wat meteen de reden is waarom ze slechts sporadisch opduiken in liedrecitals en dan vaak nog als bisnummer. Maar omdat een volledig verhaal verteld moet worden, vraagt dit het uiterste van zanger en pianist op het vlak van expressie. Gerald Finley heeft expressiemogelijkheden op overschot en maakt deze CD tot een pareltje.

Ballades kunnen allerlei vormen aannemen, van epische vertellingen tot humoristische anekdotes, maar ook spookverhalen of sprookjes. In die laatste categorie valt de eerste ballade, hij begint zelfs met "Er was eens". Beethovens Aus Goethes Faust vertelt hoe de favoriete vlo van de koning het tot minister schopt, een klassieker onder de bisnummers.

Carl Loewe is dé ballade-componist bij uitstek. Zijn meest bekende - en geslaagde - liederen zijn ballades. Met Edward krijgen we een gruwelijk verhaal van vadermoord en op het einde vervloekt Edward ook nog eens zijn moeder. Een typisch kenmerk van veel ballades is dat verschillende karakters optreden, in het geval van Edward is dat een dialoog tussen Edward en zijn moeder. Gerald Finley maakt een duidelijk verschil door Edward met trage en vastberaden stem te laten antwoorden op de bezorgde en geagiteerde vragen van zijn moeder. Julius Drake heeft dan telkens de taak om met zijn piano het tempo terug aan te zwengelen. Wie trouwens geďnteresseerd is in meer Loewe-ballades, kan ik ten stelligste de oudere opname met Kurt Moll op harmonia mundi aanraden.

Loewe is dan misschien wel een van de mindere liedcomponisten, maar de drie grote - Schubert, Schumann, Wolf - hebben zich ook niet onbetuigd gelaten. Bij Schubert kennen we liederen als "Der Zwerg", "Die Nonne" of "Der Tod und das Mädchen" en hij heeft zelfs een aantal eindeloze Schiller-ballades zoals "Der Taucher" of "Die Burgschaft" getoonzet. Maar de bekendste ballade is natuurlijk zijn Erlkönig, die niet minder dan vier onderscheiden stemmen telt. Zo brengt Finley rust als de vader, terwijl hij de Erlenkoning met plastisch uitgerokken frases het kind probeert te charmeren.

De meest aangrijpende opname van deze CD is Die Löwenbraut van Schumann. De tederheid waarmee Finley het meisje afscheid laat nemen van de leeuw waarmee ze opgegroeid is, is pakkend. Het dramatisch moment - als haar geliefde in het zicht van de leeuw komt, waarna de leeuw haar verscheurt - zorgt voor contrast... waarna de eerdere sfeer terugkomt als de geliefde de leeuw doodschiet. Voor Wolf moeten we bij zijn Mörike-Lieder zijn. Finley zingt een spannende Der Feuerreiter met een onwezenlijk mezza voce voor de volledige laatste strofe.

Het laatste deel van de CD bevat een aantal Engelstalige ballades. De "traditional" Lord Randall vertoont veel overeenkomsten met Edward. Ook hier is er een vraag-antwoord-dialoog tussen Randall en zijn moeder. The Desert met zijn dorstige woestijn, cirkelende gieren en reddende arabieren was tevens het bisnummer van Finley's schitterende liedrecital in Edinburgh vorig jaar. En met het grappige The Tale of the Oyster van Cole Porter, over een oestertje dat de wereld wil zien, sluit deze CD af met een lied dat een paar dagen later nog door je hoofd beukt.

Op het einde van volgend seizoen, zullen Finley en Drake Winterreise in de Munt vertolken... zeker iets om naar uit te kijken.

Publicatie: woensdag 10 augustus 2011 @ 19:48
Rubriek: CD's

Recent RSS feed

Roman Trekel in deSingel

We zijn al aan het laatste "echte" liedrecital in deSingel dit seizoen. De bariton Roman Trekel en pianist Jan Philip Schulze brachten Brahms' zelden uitgevoerde cyclus Die schöne Magelone.

Liedrecital, 19-11-2017 10:38
0 opmerkingen

Lucio Silla in de Munt

Toen Peter De Caluwe tien jaar geleden zijn eerste seizoen voorstelde, vermeldde hij dat hij de vier opera's seria van Mozart wilde opvoeren. Clemenza, Idomeneo en Mitridate hebben we al gehad. Met de nieuwe productie van Lucio Silla is het kwartet nu volledig.

Opera, 8-11-2017 16:47
3 opmerkingen

Karine Deshayes in de Munt

Voor het tweede Muntrecital dit seizoen stonden er drie artiesten op het podium. Naast de mezzo Karine Deshayes en de pianist Tristan Pfaff, deed ook de klarinettist Philippe Berrod mee... en dat kan maar één ding betekenen...

Liedrecital, 6-11-2017 22:53
0 opmerkingen

Margherita in Wexford

Zoals eerder deze week reeds vermeld, staat het Wexford Opera Festival bekend voor het opvoeren van onbekende werken. Mijn laatste voorstelling deze week valt volledig in die categorie... het "melodramma semiserio" Margherita van de mij totaal onbekende Italiaanse componist Jacopo Foroni.

Opera, 5-11-2017 11:38
0 opmerkingen

La scala di seta in Wexford

Het laatste ShortWork dat in Wexford opgevoerd werd, is La scala di seta. De relatief korte Rossini-farsa vraagt slechts zes zangers is dus ideaal voor de namiddagvoorstelling in het Whites Hotel, uitgevoerd met de pianobegeleiding van Tina Chang.

Opera, 4-11-2017 8:54
0 opmerkingen

Risurrezione in Wexford

Franco Alfano is vooral bekend als de componist die Puccini's Turandot voltooide. Zangers als Placido Domingo en Roberto Alagna brachten recent wel zijn Cyrano de Bergerac terug onder de aandacht, maar (van) zijn Risurrezione had ik nog nooit gehoord.

Opera, 3-11-2017 10:28
6 opmerkingen

Rigoletto in Wexford

Dé vraag vooraf was hoe ze Rigoletto tot ongeveer een uur kunnen inkorten als één van de ShortWorks bij het Wexford Opera Festival. Dat is dus niet echt gelukt, uiteindelijk duurde de voorstelling meer dan anderhalf uur zonder pauze.

Opera, 2-11-2017 19:38
0 opmerkingen

Dubliners in Wexford

Het Wexford Opera Festival presenteert elke namiddag zogenaamde ShortWorks in de congreszaal van het Whites Hotel. Een voorstelling duurt ongeveer een uur en is bezet met jonge zangers. Vandaag was een creatie te horen... Dubliners van Andrew Synnott.

Opera, 1-11-2017 21:34
1 opmerking

Medea in Wexford

Na zes jaar ben ik nog eens in Wexford voor hun jaarlijks operafestival, dat ondertussen aan zijn 66ste editie toe is. Het Festival staat bekend voor haar programmatie van onbekende opera's, alhoewel de openingsproductie - Cherubini's Medea - toch geen echte rariteit meer is.

Opera, 1-11-2017 10:53
0 opmerkingen

November 2017

Cecilia Bartoli heeft een nieuwe CD uit en daar hoort een toernee bij die haar in november ook weer naar het PSK brengt. In de Vlaamse en Waalse Opera staat Franse Donizetti op het programma: in Gent wordt de productie van Le duc d'Albe hernomen, in Luik spelen ze La favorite. Bij de liedrecitals kijk ik vooral uit naar "Die Schöne Magelone" door Roman Trekel.

Toekomstmuziek, 30-10-2017 18:16
0 opmerkingen