ti guarda dal Grande Inquisitor

Aida in Antwerpen (1/2)

Zondagmiddag, vlak voor het begin van een voorstelling van Aida, begon een sirene te loeien in de Vlaamse Opera: brandalarm ! Even dacht ik dat het bij de voorstelling hoorde. Het is namelijk een productie van Peter Konwitschny en van hem kan je vanalles verwachten. Maar tegen dat iedereen goed en wel halverwege de gang staat, komt het bericht dat het een echt vals alarm is.

Foto
foto © Annemie Augustijns

Net zoals bij Don Carlos vorig seizoen, vertelt Konwitschny een helder verhaal met uiteraard hier en daar een kronkel. Hij wil Aida brengen als een kameropera waarbij alles draait rond de driehoek Aida-Radamès-Amneris. Hij deconstrueert de hele opera en verbant het koor naar de coulissen. Alles speelt zich af in één witte kamer met in het midden een sofa, tijdens de Nijlscène wordt wel een behang geprojecteerd van palmbomen, een piramide en een sfinks.

Elke Verdi-fan weet natuurlijk dat het spektakel van de beroemde triomfmars maar bijzaak is en er moeten echt geen drie olifanten en zeven kamelen op het podium staan om deze scène geloofwaardig te maken. Het kan ook met veel minder, in dit geval met héél veel minder.

Hij gebruikt een zelfde procedé als in Don Carlos. Daar hadden we "Eboli's droom", nu krijgen we iets als "Amneris' feest" tijdens de dans van de kleine negertjes. Na de overwinning bouwt ze samen met Ramfis en de koning een feestje. Ramfis probeert zich te vergrijpen aan Amneris, die hem echter verontwaardigd terechtwijst. Pas op het einde van de Triomfmars schuift de achterste wand even open en zien we het koor achter hun repetitiepupiters zitten.

Een andere argument dat Konwitschny aanhaalt om het allemaal heel sec te houden, is dat anders de zangers verloren lopen tussen alle koristen, dansers en figuranten. Dat is maar een zwak argument, aangezien daarvoor net een regisseur nodig is... en als het even kan een stel charismatische zangers.

Aangezien er weinig decorum overblijft, kan hij zich concentreren op het regisseren van de zangers. Daar zijn er wel een paar vreemde ideeën bij, zoals het moment dat de boodschapper aankondigt dat hun tegenstanders aangevoerd worden door Amonasro. Als Aida daarop - voor zichzelf - "Il mio padre" zingt, kijken Radamès en Amneris haar aan alsof ze dit gehoord hebben. Maar in het algemeen is die personenregie weer de sterke kant van deze Konwitschny-productie en is het daarom absoluut de moeite om deze voorstelling te zien.

Eén van de meer controversiële scènes is echter de tempelscène waarbij de god Ftha aangeroepen wordt. Tijdens die scène gaat de priesteres achterwaarts over de rug van de sofa liggen, waarna Ramfis Radamès tussen haar benen duwt, nadat hij haar zelf eerst "voorbereid" heeft. Het lijkt op het eerste zicht een gratuite seksscène, maar ik kan me best voorstellen dat dergelijke seksueel getinte rituelen gebruikelijk waren bij dit soort gelegenheden vooraleer strijders ten oorlog trokken.

Zoals vaak eindigt Konwitschny ook nu weer met iets speciaals. In dit geval is het Amneris die de muren van de kamer wegslaat en ons een blik geeft op een video van het verkeer op de Leien ter hoogte van de Teniersplaats. Op het einde van de opera "sterven" Aida en Radamès zo in de anonimiteit van de stad. Ik vraag me wel af of ze voor de voorstellingen in Gent een of ander Gents kruispunt gefilmd hebben ?

De Vlaamse Opera heeft twee bezettingen, waarvan ik vandaag de eerste gehoord heb. De twee bezetting volgt later deze week...

Susanna Branchini was een overwegend luide Aida met nauwelijks tot geen nuancering. Zo werd "Ritorna vincitor" van begin tot einde forte gezongen. Daarbij is het beangstigend dat ze nu al met veel vibrato zingt, een vibrato dat daarenboven ook niet egaal is over haar hele tessituur. Het einde van "O patria mia" probeert ze wel te eindigen op een hoog piano, maar dat hapert en klikt alsof de naald blijft hangen op een oude LP. Erg gezond klinkt het niet.

Misha Didyk was vorig jaar nog een fantastische Hermann in Lyon (en daarvoor ook in Antwerpen). En met die mogelijkheden zou Radamès weinig problemen mogen stellen. Langs de ene kant is dat inderdaad geen probleem, maar aan de andere kant rammelt het wel op het vlak van stijl. Zo zijn het aantal veristische snikken in "Celeste Aida" niet te tellen. Hij houdt zijn laatste hoge noot ook forte aan in plaats van ze te laten wegsterven.

Aan de Ethiopische kant, is het iets beter gesteld wat de Amonasro van Valery Alexeev betreft. De kleur en het volume zijn correct, alleen is zijn legato vroeger ooit waarschijnlijk beter geweest. Wie wel op alle vlakken het nodige niveau haalde, was de Amneris van Irina Makarova. Alhoewel ze aangekondigd werd met een verkoudheid, gaf ze een doorleefde vertolking. Het chiaroscuro dat zo ontbrak bij Branchini, is er bij Makarova wel. Ze wisselt soms wel opvallend van register, maar dat kan misschien ook aan haar verkoudheid liggen.

Bij de iets kleinere rollen, viel Riccardo Zanellato op als Ramfis met zijn sonore en statige bas. Anneke Luyten hebben we uitgebreid leren kennen tijdens de recente Elisabethwedstrijd. Als priesteres liet ze een donkere en meer Verdiaans geluid horen dan gewoonlijk in deze rol. Volgend jaar is ze tevens lid van het jong ensemble van de Vlaamse Opera en ik ben dan ook benieuwd om haar terug te horen... in "het echt" in plaats van tijdens een wedstrijd.

Publicatie: zondag 3 juli 2011 @ 21:18
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Juni 2017

De opera van Luik sluit het seizoen af met een herneming van Otello, terwijl Opera Vlaanderen het zelden uitgevoerde Sadko opvoert... spijtig genoeg enkel in Gent.

Toekomstmuziek, 27-5-2017 16:33
0 opmerkingen

Robert Holl in Zeist

Gisteren werd de tweede editie van het LiedFestival Zeist afgesloten. Op het podium twee volbloed Schubertianer... Robert Holl en Graham Johnson. Op het programma... Schuberts meesterwerk Winterreise.

Liedrecital, 22-5-2017 17:05
2 opmerkingen

Angelo Pollak en Karola Pavone in Zeist

Vanmiddag stond er een tweede duorecital op het programma van het LiedFestival Zeist met twee jonge zangers... de Oostenrijkse tenor Angelo Pollak en de Italiaanse sopraan Karola Pavone.

Liedrecital, 21-5-2017 23:16
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (2/2)

Het avondconcert gisteren was een soort "Abendunterhaltung" zoals ze ten tijde van Schubert georganiseerd werden (maar dan zonder puur instrumentale werken) en wat later zou uitgroeien tot de Schubertiades. Op het programma stonden meerstemmige liederen van Haydn, Mozart, Beethoven en Schubert. Een en ander werd enthousiast ingeleid door Maartje van Weegen, tevens ambassadrice van het LiedFestival Zeist.

Liedrecital, 21-5-2017 9:27
0 opmerkingen

Adèle Charvet, Raoul Steffani en Flott in Zeist

Deze namiddag stonden er twee liedrecitals op het programma van het LiedFestival Zeist. Eerst kregen we met de Franse mezzo Adèle Charvet en de Nederlandse bariton Raoul Steffani twee jonge zangers te horen. Ze wonnen vorig jaar respectievelijk het "Internationaal Vocalisten Concours Den Bosch" en het "Grachtenfestival Conservatorium Concours". In de late namiddag was het de beurt aan Dame Felicity en Graham Johnson.

Liedrecital, 20-5-2017 23:09
0 opmerkingen

James Gilchrist in Zeist

Op een festival is er vaak wel één of ander concert waar ik vooraf mijn bedenkingen bij heb. Op het LiedFestival Zeist was dat het geval voor het recital van James Gilchrist en Sholto Kynoch. Mijn verwachtingen werden spijtig genoeg bevestigd...

Liedrecital, 20-5-2017 9:42
0 opmerkingen

Master course voor liedduo's in Zeist

De drie eerste dagen van het LiedFestival Zeist waren gevuld met master classes voor zes liedduo's bestaande uit vier sopranen, twee baritons en uiteraard zes pianisten. Op de vierde dag werd de reeks afgesloten met een slotrecital door vijf van de zes duo's.

Liedrecital, 19-5-2017 21:38
0 opmerkingen

Henk Neven in Zeist

Ik had de Nederlandse bariton Henk Neven uiteraard al eerder gehoord, maar met zijn recital op het LiedFestival Zeist was het de eerste keer dat hij als liedzanger mijn pad kruiste... een ontdekking !

Liedrecital, 18-5-2017 23:24
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (1/2)

De locatie van het LiedFestival Zeist - een protestantse kerk - heeft Robert Holl geïnspireerd tot een vrij origineel programma met muziek op religieuze teksten voor het tweede recital van het festival.

Liedrecital, 17-5-2017 23:42
0 opmerkingen

Lenneke Ruiten in Zeist

Vorig jaar werd in Zeist een nieuw Liedfestival opgericht met Robert Holl als drijvende kracht. Ik heb dat toen gemist, maar dit jaar ben ik er wél bij in de kerk van de Evangelische Broedergemeente. Het thema dit jaar is "Schubert en zijn voorgangers". Het openingsrecital van Lenneke Ruiten en Thom Janssen paste daar perfect in met liederen van Haydn, Mozart en Schubert.

Liedrecital, 16-5-2017 23:25
0 opmerkingen