ti guarda dal Grande Inquisitor

Aida in Antwerpen (1/2)

Zondagmiddag, vlak voor het begin van een voorstelling van Aida, begon een sirene te loeien in de Vlaamse Opera: brandalarm ! Even dacht ik dat het bij de voorstelling hoorde. Het is namelijk een productie van Peter Konwitschny en van hem kan je vanalles verwachten. Maar tegen dat iedereen goed en wel halverwege de gang staat, komt het bericht dat het een echt vals alarm is.

Foto
foto © Annemie Augustijns

Net zoals bij Don Carlos vorig seizoen, vertelt Konwitschny een helder verhaal met uiteraard hier en daar een kronkel. Hij wil Aida brengen als een kameropera waarbij alles draait rond de driehoek Aida-Radamès-Amneris. Hij deconstrueert de hele opera en verbant het koor naar de coulissen. Alles speelt zich af in één witte kamer met in het midden een sofa, tijdens de Nijlscène wordt wel een behang geprojecteerd van palmbomen, een piramide en een sfinks.

Elke Verdi-fan weet natuurlijk dat het spektakel van de beroemde triomfmars maar bijzaak is en er moeten echt geen drie olifanten en zeven kamelen op het podium staan om deze scène geloofwaardig te maken. Het kan ook met veel minder, in dit geval met héél veel minder.

Hij gebruikt een zelfde procedé als in Don Carlos. Daar hadden we "Eboli's droom", nu krijgen we iets als "Amneris' feest" tijdens de dans van de kleine negertjes. Na de overwinning bouwt ze samen met Ramfis en de koning een feestje. Ramfis probeert zich te vergrijpen aan Amneris, die hem echter verontwaardigd terechtwijst. Pas op het einde van de Triomfmars schuift de achterste wand even open en zien we het koor achter hun repetitiepupiters zitten.

Een andere argument dat Konwitschny aanhaalt om het allemaal heel sec te houden, is dat anders de zangers verloren lopen tussen alle koristen, dansers en figuranten. Dat is maar een zwak argument, aangezien daarvoor net een regisseur nodig is... en als het even kan een stel charismatische zangers.

Aangezien er weinig decorum overblijft, kan hij zich concentreren op het regisseren van de zangers. Daar zijn er wel een paar vreemde ideeën bij, zoals het moment dat de boodschapper aankondigt dat hun tegenstanders aangevoerd worden door Amonasro. Als Aida daarop - voor zichzelf - "Il mio padre" zingt, kijken Radamès en Amneris haar aan alsof ze dit gehoord hebben. Maar in het algemeen is die personenregie weer de sterke kant van deze Konwitschny-productie en is het daarom absoluut de moeite om deze voorstelling te zien.

Eén van de meer controversiële scènes is echter de tempelscène waarbij de god Ftha aangeroepen wordt. Tijdens die scène gaat de priesteres achterwaarts over de rug van de sofa liggen, waarna Ramfis Radamès tussen haar benen duwt, nadat hij haar zelf eerst "voorbereid" heeft. Het lijkt op het eerste zicht een gratuite seksscène, maar ik kan me best voorstellen dat dergelijke seksueel getinte rituelen gebruikelijk waren bij dit soort gelegenheden vooraleer strijders ten oorlog trokken.

Zoals vaak eindigt Konwitschny ook nu weer met iets speciaals. In dit geval is het Amneris die de muren van de kamer wegslaat en ons een blik geeft op een video van het verkeer op de Leien ter hoogte van de Teniersplaats. Op het einde van de opera "sterven" Aida en Radamès zo in de anonimiteit van de stad. Ik vraag me wel af of ze voor de voorstellingen in Gent een of ander Gents kruispunt gefilmd hebben ?

De Vlaamse Opera heeft twee bezettingen, waarvan ik vandaag de eerste gehoord heb. De twee bezetting volgt later deze week...

Susanna Branchini was een overwegend luide Aida met nauwelijks tot geen nuancering. Zo werd "Ritorna vincitor" van begin tot einde forte gezongen. Daarbij is het beangstigend dat ze nu al met veel vibrato zingt, een vibrato dat daarenboven ook niet egaal is over haar hele tessituur. Het einde van "O patria mia" probeert ze wel te eindigen op een hoog piano, maar dat hapert en klikt alsof de naald blijft hangen op een oude LP. Erg gezond klinkt het niet.

Misha Didyk was vorig jaar nog een fantastische Hermann in Lyon (en daarvoor ook in Antwerpen). En met die mogelijkheden zou Radamès weinig problemen mogen stellen. Langs de ene kant is dat inderdaad geen probleem, maar aan de andere kant rammelt het wel op het vlak van stijl. Zo zijn het aantal veristische snikken in "Celeste Aida" niet te tellen. Hij houdt zijn laatste hoge noot ook forte aan in plaats van ze te laten wegsterven.

Aan de Ethiopische kant, is het iets beter gesteld wat de Amonasro van Valery Alexeev betreft. De kleur en het volume zijn correct, alleen is zijn legato vroeger ooit waarschijnlijk beter geweest. Wie wel op alle vlakken het nodige niveau haalde, was de Amneris van Irina Makarova. Alhoewel ze aangekondigd werd met een verkoudheid, gaf ze een doorleefde vertolking. Het chiaroscuro dat zo ontbrak bij Branchini, is er bij Makarova wel. Ze wisselt soms wel opvallend van register, maar dat kan misschien ook aan haar verkoudheid liggen.

Bij de iets kleinere rollen, viel Riccardo Zanellato op als Ramfis met zijn sonore en statige bas. Anneke Luyten hebben we uitgebreid leren kennen tijdens de recente Elisabethwedstrijd. Als priesteres liet ze een donkere en meer Verdiaans geluid horen dan gewoonlijk in deze rol. Volgend jaar is ze tevens lid van het jong ensemble van de Vlaamse Opera en ik ben dan ook benieuwd om haar terug te horen... in "het echt" in plaats van tijdens een wedstrijd.

Publicatie: zondag 3 juli 2011 @ 21:18
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Christoph Prégardien in Zeist

Deze namiddag stonden twee tenor-recitals geprogrammeerd op het Zeister Liedfestival. Christoph Prégardien zong Schubert en Schumann. In het voorprogramma konden we kennis maken met de "rising star" Peter Harris.

Liedrecital, 27-5-2018 18:37
0 opmerkingen

Der Rose Pilgerfahrt in Zeist

Ik moet toegeven dat ik nog nooit van Der Rose Pilgerfahrt gehoord had. Het is een sprookjesoratorium van Schumann die gisteren in de originele pianoversie uitgevoerd werd in Zeist, met "onze" Jozef De Beenhouwer aan de piano.

Liedrecital, 27-5-2018 8:57
0 opmerkingen

Rising Stars in Zeist

Deze middag stonden er twee recitals op het programma. Eerst een dubbelrecital - oftewel twee halve recitals - met sopraan Harriet Burns voor de pauze en mezzo Bethan Langford na de pauze. Een uur later volgde een duo-recital met mezzo Barbara Kozelj en bariton Raoul Steffani. Ik heb het meest genoten van het eerste recital.

Liedrecital, 26-5-2018 23:46
0 opmerkingen

Mastercourse in Zeist

In het kader van het Liedfestival wordt aan jonge zangers de mogelijkheid geboden om zich te vervolmaken in een publieke mastercourse. Zes liedduo's namen deel aan de vierdaagse cursus die afgesloten werd met een presentatierecital.

Liedrecital, 26-5-2018 10:18
0 opmerkingen

Benjamin Appl in Zeist

"Lieder vom Orient" is een recitaltitel die verwachtingen schept, zeker als Graham Johnson de pianist is en je zijn programmeerkunsten kent. En met de bariton Benjamin Appl worden de verwachtingen nog wat hoger gespannen. Het draaide echter niet helemaal uit zoals ik verwacht of gehoopt had.

Liedrecital, 25-5-2018 23:27
0 opmerkingen

Thomas Oliemans in Zeist

Met Joseph von Eichendorff als de festivaldichter is het onvermijdelijk dat we op een bepaald moment Schumanns Eichendorff-Liederkreis te horen zouden krijgen. Vandaag was dat het geval met de Nederlandse bariton Thomas Oliemans en de immer geniale Malcolm Martineau aan de piano.

Liedrecital, 24-5-2018 22:56
0 opmerkingen

Meerstemmige Schumann en Brahms in Zeist

"Meine Töne still und heiter" was de titel die de kwartetavond van het Liedfestival van Zeist meegekregen had. Het is het eerste lied uit Schumanns Minnespiel dat centraal stond in een concert met meerstemmige liederen van Schumann en Brahms, uitgevoerd door vier solisten en met Matthias Lademann aan de piano.

Liedrecital, 23-5-2018 23:05
0 opmerkingen

Anna Lucia Richter in Zeist

Dit jaar heeft het Liedfestival van Zeist "Schubert en zijn opvolgers" als thema. Die opvolgers zijn dan vooral Schumann en Wolf. Een bijkomende rode draad is de dichter Eichendorff. In het openingsconcert van Anna Lucia Richter en Gerold Huber kregen we Schubert en Wolf, maar voor Eichendorff was het wachten tot de bisnummers.

Liedrecital, 22-5-2018 23:06
0 opmerkingen

Capriccio Première Portraits

Het Oostenrijkse platenlabel Capriccio is met "Première Portraits" een nieuwe reeks gestart. Hun doel is om jonge artiesten de kans te geven om een eerste CD op te nemen. Momenteel zijn er al zeven opnames uitgebracht, vier daarvan met Duitse liederen. Op één opname na, is Charles Spencer telkens de pianist.

CD's, 10-5-2018 14:43
0 opmerkingen

Mei 2018

Mei is een vrij rustige maand, onder andere omdat het Muntorkest de Elisabethwedstrijd moet begeleiden. Met de zomer in aantocht wordt de Landcommanderij weer omgebouwd tot een operazaal met dit jaar Il trovatore op het programma. Opera Vlaanderen brengt een nieuwe productie van La clemenza di Tito in een productie van Michael Hampe. In Luik spelen ze het vrij zelden uitgevoerde La donna del lago.

Toekomstmuziek, 1-5-2018 11:23
0 opmerkingen