ti guarda dal Grande Inquisitor

Le Freischütz in Parijs

Toen de Parijse Opéra Der Freischütz wilde opvoeren, kon dat uiteraard niet met de dialogen. Niemand minder dan Hector Berlioz componeerde de nodige recitatieven en orkestreerde Webers "L'invitation à la valse" als obligate balletscène. In 1841 werd Le Freischütz gecreëerd in de Opéra. Onder impuls van Sir John Eliot Gardiner komt deze Franse "Freischütz" nu in het repertoire van de Opéra Comique.

Opvallend is de keuze van relatief lichte stemmen voor Max en Agathe. Gewoonlijk worden deze rollen bezet met zangers van het jugendlich dramatische type. Gardiner verdedigt zijn keuze door te stellen dat hij daarmee wil aansluiten bij Mozart en niet bij Wagner: "Max is eerder een Tamino dan een Parsifal", dixit Gardiner. Daar valt wel iets voor te zeggen. Het is bekend dat Wagner een bewonderaar was van Weber en ik kan me dan ook best voorstellen dat in de loop der tijd de traditie ontstaan is om Max-Agathe als een soort Siegmund-Sieglinde avant la lettre te beschouwen in plaats van het omgekeerde. Persoonlijk zie ik Der Freischütz als de eerste van een aantal opera's op een bovennatuurlijk thema die rechtstreeks leidt naar Der fliegende Holländer, via de spijtig genoeg vergeten Der Vampyr van Marschner.

Foto

Deze benadering werkte iets beter voor Max dan voor Agathe. We kennen de jonge tenor Andrew Kennedy van zijn Tom Rakewell in de Munt. Hij heeft een volle lyrische stem en kan ook zijn mannetje staan in de ensembles. Hij zingt een goede "Durch die Wälder, durch die Auen", maar wordt daarbij wat gehinderd door de Franse vertaling... "Frais vallons, forêts, vaste plaines" bekt niet zo lekker als het Duits origineel.

Sophie Karthäuser was iets problematischer als Agathe, maar dan vooral op het vlak van de balans. Ze onderscheidt zich weinig van de Annette (alias Ännchen), waardoor er nauwelijks een vocale hiërarchie is tussen de twee vriendinnen. Karthäuser heeft weliswaar een schitterende stem, maar neigt meer in de richting van een Pamina. Ik zou eerder een Nozze-Gravin of een Fiordiligi verkiezen, iemand als Véronique Gens bijvoorbeeld.

Maar los van deze bedenking valt er weinig af te dingen op haar "Sainte Mère, Vierge immortelle" (Leise, leise, fromme Weise) en nog minder op haar gebed "En vain au ciel s'étend un voile" (Und ob die Wolke sie verhülle). Vooral in die laatste aria laat ze onwezenlijke piano hoge noten door de zaal zweven, adembenemend mooi.

Virginie Pochon is een stevige soubrette voor de rol van Annette. Ze heeft het publiek meteen mee in haar twee aria's, maar het mag allemaal nog net iets charmanter en speelser. Haar vertelling "Un soir, défunte ma grand'tante" (Einst träumte meiner sel'gen Base) had karakter, maar ook hier is de Franse vertaling minder pakkend dan het origineel.

De duivelse Gaspard werd gezongen door Gidon Saks. Hij heeft een kanjer van een stem... zelfs als hij fluistert, dan lijkt het nog alsof hij vlak naast je staat. En dat is meteen ook een van de problemen. Hij gebruikt allerlei vocale effecten om te maskeren dat hij geen zuivere lijn kan zingen. De hoge noten in "Non, non, qu'il ne m'échappe pas" (Schweig', schweig', damit dich Niemand warnt) moet hij zelfs roepen. Hij is daarentegen wel onheilspellend efficiënt in de scène in "La Gorge du Loup" waar hij de zeven kogels giet.

Die scène werd ook sfeervol in beeld gebracht door de regisseur Dan Jemmett, die hier eerder al de menselijke-marionetten-enscenering van Béatrice et Bénédict gedaan heeft. Het bos bestaat uit uitvergrote bedoornde rozenstengels, een verwijzing naar de rozen die Agathe van de heremiet gekregen heeft en die haar zullen beschermen tegen de zevende "Freikugel". De scènes ervoor spelen zich af op het marktplein waar een kermis aan de gang is en waar we inzicht krijgen in de opengesneden foorwagen waar Agathe woont. Alles bij elkaar een mooie en leesbare enscenering.

Tenslotte moet ik nog even terugkomen op Gardiner. Hij dirigeerde het Orchestre Révolutionnaire et Romantique. Dit orkest gebruikt oud koper, waar veelvuldig beroep op gedaan wordt. Dat zorgt voor een heel specifieke klankkleur. Het heeft iets rustieks wat perfect past bij dit onderwerp. Voor de rest houdt hij het orkest goed in toom, zodat ook de lichtere stemmen nooit in problemen komen.

Publicatie: zaterdag 16 april 2011 @ 9:32
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Juni 2017

De opera van Luik sluit het seizoen af met een herneming van Otello, terwijl Opera Vlaanderen het zelden uitgevoerde Sadko opvoert... spijtig genoeg enkel in Gent.

Toekomstmuziek, 27-5-2017 16:33
0 opmerkingen

Robert Holl in Zeist

Gisteren werd de tweede editie van het LiedFestival Zeist afgesloten. Op het podium twee volbloed Schubertianer... Robert Holl en Graham Johnson. Op het programma... Schuberts meesterwerk Winterreise.

Liedrecital, 22-5-2017 17:05
2 opmerkingen

Angelo Pollak en Karola Pavone in Zeist

Vanmiddag stond er een tweede duorecital op het programma van het LiedFestival Zeist met twee jonge zangers... de Oostenrijkse tenor Angelo Pollak en de Italiaanse sopraan Karola Pavone.

Liedrecital, 21-5-2017 23:16
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (2/2)

Het avondconcert gisteren was een soort "Abendunterhaltung" zoals ze ten tijde van Schubert georganiseerd werden (maar dan zonder puur instrumentale werken) en wat later zou uitgroeien tot de Schubertiades. Op het programma stonden meerstemmige liederen van Haydn, Mozart, Beethoven en Schubert. Een en ander werd enthousiast ingeleid door Maartje van Weegen, tevens ambassadrice van het LiedFestival Zeist.

Liedrecital, 21-5-2017 9:27
0 opmerkingen

Adèle Charvet, Raoul Steffani en Flott in Zeist

Deze namiddag stonden er twee liedrecitals op het programma van het LiedFestival Zeist. Eerst kregen we met de Franse mezzo Adèle Charvet en de Nederlandse bariton Raoul Steffani twee jonge zangers te horen. Ze wonnen vorig jaar respectievelijk het "Internationaal Vocalisten Concours Den Bosch" en het "Grachtenfestival Conservatorium Concours". In de late namiddag was het de beurt aan Dame Felicity en Graham Johnson.

Liedrecital, 20-5-2017 23:09
0 opmerkingen

James Gilchrist in Zeist

Op een festival is er vaak wel één of ander concert waar ik vooraf mijn bedenkingen bij heb. Op het LiedFestival Zeist was dat het geval voor het recital van James Gilchrist en Sholto Kynoch. Mijn verwachtingen werden spijtig genoeg bevestigd...

Liedrecital, 20-5-2017 9:42
0 opmerkingen

Master course voor liedduo's in Zeist

De drie eerste dagen van het LiedFestival Zeist waren gevuld met master classes voor zes liedduo's bestaande uit vier sopranen, twee baritons en uiteraard zes pianisten. Op de vierde dag werd de reeks afgesloten met een slotrecital door vijf van de zes duo's.

Liedrecital, 19-5-2017 21:38
0 opmerkingen

Henk Neven in Zeist

Ik had de Nederlandse bariton Henk Neven uiteraard al eerder gehoord, maar met zijn recital op het LiedFestival Zeist was het de eerste keer dat hij als liedzanger mijn pad kruiste... een ontdekking !

Liedrecital, 18-5-2017 23:24
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (1/2)

De locatie van het LiedFestival Zeist - een protestantse kerk - heeft Robert Holl geïnspireerd tot een vrij origineel programma met muziek op religieuze teksten voor het tweede recital van het festival.

Liedrecital, 17-5-2017 23:42
0 opmerkingen

Lenneke Ruiten in Zeist

Vorig jaar werd in Zeist een nieuw Liedfestival opgericht met Robert Holl als drijvende kracht. Ik heb dat toen gemist, maar dit jaar ben ik er wél bij in de kerk van de Evangelische Broedergemeente. Het thema dit jaar is "Schubert en zijn voorgangers". Het openingsrecital van Lenneke Ruiten en Thom Janssen paste daar perfect in met liederen van Haydn, Mozart en Schubert.

Liedrecital, 16-5-2017 23:25
0 opmerkingen