ti guarda dal Grande Inquisitor

Billy Budd in Amsterdam

Het is bijna vijftien jaar geleden dat ik Billy Budd nog eens gehoord heb... dat was toen de Decker-productie in de Vlaamse Opera. Aangezien ik deze week toch in de buurt van Amsterdam ben, maakte ik van de gelegenheid gebruik om de voorstelling in het Muziektheater te gaan bekijken. Het is een productie die afkomstig is van de opera in Frankfurt.

FotoDe regisseur Richard Jones verplaatst het verhaal naar een zeevaartschool in plaats van het op een oorlogsschip te laten afspelen. A priori lijkt dat gek, maar de essentiële voorwaarden opdat het zou kunnen werken, zijn wel voldaan. In de eerste plaats is het een afgesloten wereld, aangezien de school ook voorzien is van een internaat waardoor de student-matrozen niet weg kunnen. Ten tweede zijn de strikte hiërarchie en een eigen regelgeving aanwezig.

Twee personages passen niet echt in deze wereld. Dansker lijkt me de oude conciërge van de school te zijn. Maar belangrijker is de positie van Claggart. Hij is de enige "docent" die geen uniform draagt. Het is niet meteen duidelijk wat zijn functie is. Maar misschien wilde hij ooit bij de marine gaan, is daar niet in geslaagd en werkt hij nu in de school als studiemeester maar zonder de gouden strepen die daarbij horen. Die frustatie kan een bijkomende verklaring zijn waarom hij een wrok koestert tegen Billy Budd, die nieuw binnengekomen is en meteen door iedereen aanvaard en geliefd wordt.

Heel die school wordt spectaculair in beeld gebracht door het decor van Antony McDonald. We zien een levensechte turnzaal, die ook nog eens volledig naar links of naar rechts kan bewegen. Daardoor wordt aan de ene kant het bureau van Vere zichtbaar of aan de andere kant de douches en slaapzaal van de studenten. Buiten het Amsterdams Muziektheater kan ik me weinig Europese operahuizen voorstellen die dit technologisch hoogstandje kunnen bolwerken.

Door die actie te verplaatsen naar een school is er wel één probleem. Vaak komt de tekst niet overeen met wat we zien. Soms kan je aan die tekst wel een andere draai geven. De opdoemende mist en het beperkte zicht in het begin van het tweede bedrijf worden vertaald door een elektriciteitsstoring met knipperende lichten. Problematischer is de hele zeeslagscène. Dat wordt een wedstrijd tussen twee ploegen studenten om zo snel mogelijk een kanon in elkaar te vijzen waarbij ze een volledig parcours doorheen de turnzaal moeten afleggen. Het lijkt wel "Spel zonder grenzen". Er gebeurt zo veel op scène waardoor de aandacht handig afgeleid wordt van wat er echt gezongen wordt.

Maar voor wie abstractie kan maken van dit soort "details" is dit een geniale productie. Ook muzikaal staat de voorstelling op hoog niveau. In de orkestbak wordt daarvoor gezorgd door Ivor Bolton en het Nederlands Philharmonisch Orkest. In de lange bezetting, tot en met de kleinste rol, zitten er geen echt zwakke elementen.

Dat geldt uiteraard ook voor de drie hoofrolspelers. John Mark Ainsley is op papier een ideale Vere, maar tot mijn verrassing was hij toch iets minder goed dan ik verwachtte. Soms klonk hij fantastisch, op andere momenten klonk zijn stem iets genepener zonder dat ik er een patroon kon in ontdekken. Een en ander maakte dat ik me nooit echt betrokken voelde bij zijn dilemma.

Clive Bayley was daarentegen een imposante John Claggart. Zijn grote ontboezeming "O beauty, o handsomeness, goodness" werkte aangrijpend verstikkend. Hij domineert de scène door zijn aanwezigheid. Je voelt dat hij iedereen in zijn macht heeft en kan dan ook de vuile werkjes door anderen laten opknappen. Echt een grootse vertolking.

Billy Budd werd gezongen door Jacques Imbrailo, een nieuwe naam voor mij. Hij zorgde voor het echte moment van ontroering van de hele avond. Dat kwam als hij opgesloten zit - in deze productie staat hij in zijn locker - en meimert "Look, through the port comes the moonshine astray". Vanaf dat moment tot hij opgehangen wordt, is één kippenvelmoment.

Mocht er zoiets bestaan als Britten-fans, dan kan ik hen enkel aanraden om naar Amsterdam te gaan. Dit is een productie die je moet gezien en gehoord hebben...

Publicatie: donderdag 17 maart 2011 @ 10:22
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Het sluwe vosje in het Muntpaleis

Christophe Coppens heeft zijn operadebuut gemaakt als regisseur met Het sluwe vosje. Het is op zich wel een mooie en onderhoudende productie geworden, maar één die eigenlijk weinig te maken heeft met Janaceks opera.

Opera, 26-3-2017 8:44
1 opmerking

De Munt 2017-2018

Derde keer, goede keer ? Na pogingen met "Béatrice et Bénédict" en "De gouden haan" zullen de deuren van de Munt in september hopelijk weer openzwaaien met Pinocchio, de nieuwste Boesmans-opera die deze zomer in Aix gecreëerd zal worden.

Toekomstmuziek, 25-3-2017 15:08
1 opmerking

Elias in Antwerpen

Het was gisteren de derde keer dat ik in de nieuwe Koningin Elisabethzaal was. Naast nog een aantal onafgewerkte elementen in de inkomhal is de klimaatinstallatie een belangrijk probleem. Gisteren was het weer snikheet in de zaal... en het is nog maar maart. De opvoering van Mendelssohns Elias door het Collegium Vocale onder leiding van Philippe Herreweghe voldeed ook niet helemaal aan de verwachtingen.

Oratorium, 25-3-2017 8:25
0 opmerkingen

Agrippina in Antwerpen

De Agrippina-productie van Mariame Clément ging vijf jaar geleden in première in Gent. Eindelijk heeft deze productie de weg naar Antwerpen gevonden. Ze hoort nog altijd tot één van de beste producties van Opera Vlaanderen van de afgelopen jaren en is een absolute aanrader... ondanks het vroege beginuur en late einduur.

Opera, 24-3-2017 17:09
0 opmerkingen

Jérusalem in Luik

Het aantal vroege Verdi-opera's dat je regelmatig kan horen, is op één hand te tellen. Naast Nabucco en Macbeth kom je af en toe eens een Attila of een Ernani tegen... en dan meestal nog concertant. Het is dan ook meer dan lovenswaardig dat de Luikse Opera Jérusalem op het programma gezet heeft.

Opera, 22-3-2017 8:57
6 opmerkingen

Matthäus-Passion in het PSK

Ik heb zelden zoveel Nederlands horen spreken in het PSK. De Matthäus-Passion waarin ik gisteren verzeild geraakte, leek meer op een voorstelling voor familie en vrienden van het Octopus Kamerkoor en Le Concert d’Anvers... uiteraard onder de leiding van Bart Van Reyn. De zaal zat ook maar halfvol met allemaal lege balkons.

Oratorium, 18-3-2017 9:27
0 opmerkingen

Hertog Blauwbaards burcht in Antwerpen

Het Orchestre Philharmonique Royal de Liège was gisteren te gast in de Koningin Elisabethzaal voor een uitvoering van Hertog Blauwbaards burcht onder leiding van Christian Arming, voorafgegaan door het Adagio uit Mahlers Tiende.

Opera, 12-3-2017 9:43
3 opmerkingen

Pénélope in het PSK

We moeten blij zijn met elke Franse opera die door onze operahuizen geprogrammeerd wordt, zeker als het een onbekend juweeltje als Faurés Pénélope is... zelfs al is het "maar" concertant. Gisteren hoorde ik een uitstekende uitvoering met het Muntorkest onder leiding van Michel Plasson.

Opera, 1-3-2017 16:35
1 opmerking

Lucifer in Antwerpen

Het zou van 1984 geleden zijn - bij de 150ste verjaardag van Peter Benoit - dat Lucifer laatst opgevoerd werd. Gisteren was Benoits oratorium opnieuw te horen in de Koningin Elisabethzaal met deFilharmonie onder leiding van Bart Van Reyn.

Oratorium, 26-2-2017 10:35
0 opmerkingen

Maart 2017

Maart wordt een goedgevulde operamaand. Bij Opera Vlaanderen verhuist Simon Boccanegra naar Gent en hernemen ze in Antwerpen Agrippina in de productie van Mariame Clément die vijf jaar geleden in Gent te zien was. In Luik brengen ze met Jérusalem een Verdi-rariteit, terwijl de Munt een versie van Janaceks Het sluwe vosje opvoert onder de naam "Foxie!"...

Toekomstmuziek, 24-2-2017 18:59
3 opmerkingen