ti guarda dal Grande Inquisitor

Billy Budd in Amsterdam

Het is bijna vijftien jaar geleden dat ik Billy Budd nog eens gehoord heb... dat was toen de Decker-productie in de Vlaamse Opera. Aangezien ik deze week toch in de buurt van Amsterdam ben, maakte ik van de gelegenheid gebruik om de voorstelling in het Muziektheater te gaan bekijken. Het is een productie die afkomstig is van de opera in Frankfurt.

FotoDe regisseur Richard Jones verplaatst het verhaal naar een zeevaartschool in plaats van het op een oorlogsschip te laten afspelen. A priori lijkt dat gek, maar de essentiële voorwaarden opdat het zou kunnen werken, zijn wel voldaan. In de eerste plaats is het een afgesloten wereld, aangezien de school ook voorzien is van een internaat waardoor de student-matrozen niet weg kunnen. Ten tweede zijn de strikte hiërarchie en een eigen regelgeving aanwezig.

Twee personages passen niet echt in deze wereld. Dansker lijkt me de oude conciërge van de school te zijn. Maar belangrijker is de positie van Claggart. Hij is de enige "docent" die geen uniform draagt. Het is niet meteen duidelijk wat zijn functie is. Maar misschien wilde hij ooit bij de marine gaan, is daar niet in geslaagd en werkt hij nu in de school als studiemeester maar zonder de gouden strepen die daarbij horen. Die frustatie kan een bijkomende verklaring zijn waarom hij een wrok koestert tegen Billy Budd, die nieuw binnengekomen is en meteen door iedereen aanvaard en geliefd wordt.

Heel die school wordt spectaculair in beeld gebracht door het decor van Antony McDonald. We zien een levensechte turnzaal, die ook nog eens volledig naar links of naar rechts kan bewegen. Daardoor wordt aan de ene kant het bureau van Vere zichtbaar of aan de andere kant de douches en slaapzaal van de studenten. Buiten het Amsterdams Muziektheater kan ik me weinig Europese operahuizen voorstellen die dit technologisch hoogstandje kunnen bolwerken.

Door die actie te verplaatsen naar een school is er wel één probleem. Vaak komt de tekst niet overeen met wat we zien. Soms kan je aan die tekst wel een andere draai geven. De opdoemende mist en het beperkte zicht in het begin van het tweede bedrijf worden vertaald door een elektriciteitsstoring met knipperende lichten. Problematischer is de hele zeeslagscène. Dat wordt een wedstrijd tussen twee ploegen studenten om zo snel mogelijk een kanon in elkaar te vijzen waarbij ze een volledig parcours doorheen de turnzaal moeten afleggen. Het lijkt wel "Spel zonder grenzen". Er gebeurt zo veel op scène waardoor de aandacht handig afgeleid wordt van wat er echt gezongen wordt.

Maar voor wie abstractie kan maken van dit soort "details" is dit een geniale productie. Ook muzikaal staat de voorstelling op hoog niveau. In de orkestbak wordt daarvoor gezorgd door Ivor Bolton en het Nederlands Philharmonisch Orkest. In de lange bezetting, tot en met de kleinste rol, zitten er geen echt zwakke elementen.

Dat geldt uiteraard ook voor de drie hoofrolspelers. John Mark Ainsley is op papier een ideale Vere, maar tot mijn verrassing was hij toch iets minder goed dan ik verwachtte. Soms klonk hij fantastisch, op andere momenten klonk zijn stem iets genepener zonder dat ik er een patroon kon in ontdekken. Een en ander maakte dat ik me nooit echt betrokken voelde bij zijn dilemma.

Clive Bayley was daarentegen een imposante John Claggart. Zijn grote ontboezeming "O beauty, o handsomeness, goodness" werkte aangrijpend verstikkend. Hij domineert de scène door zijn aanwezigheid. Je voelt dat hij iedereen in zijn macht heeft en kan dan ook de vuile werkjes door anderen laten opknappen. Echt een grootse vertolking.

Billy Budd werd gezongen door Jacques Imbrailo, een nieuwe naam voor mij. Hij zorgde voor het echte moment van ontroering van de hele avond. Dat kwam als hij opgesloten zit - in deze productie staat hij in zijn locker - en meimert "Look, through the port comes the moonshine astray". Vanaf dat moment tot hij opgehangen wordt, is één kippenvelmoment.

Mocht er zoiets bestaan als Britten-fans, dan kan ik hen enkel aanraden om naar Amsterdam te gaan. Dit is een productie die je moet gezien en gehoord hebben...

Publicatie: donderdag 17 maart 2011 @ 10:22
Rubriek: Opera

Recent RSS feed

Juni 2017

De opera van Luik sluit het seizoen af met een herneming van Otello, terwijl Opera Vlaanderen het zelden uitgevoerde Sadko opvoert... spijtig genoeg enkel in Gent.

Toekomstmuziek, 27-5-2017 16:33
0 opmerkingen

Robert Holl in Zeist

Gisteren werd de tweede editie van het LiedFestival Zeist afgesloten. Op het podium twee volbloed Schubertianer... Robert Holl en Graham Johnson. Op het programma... Schuberts meesterwerk Winterreise.

Liedrecital, 22-5-2017 17:05
2 opmerkingen

Angelo Pollak en Karola Pavone in Zeist

Vanmiddag stond er een tweede duorecital op het programma van het LiedFestival Zeist met twee jonge zangers... de Oostenrijkse tenor Angelo Pollak en de Italiaanse sopraan Karola Pavone.

Liedrecital, 21-5-2017 23:16
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (2/2)

Het avondconcert gisteren was een soort "Abendunterhaltung" zoals ze ten tijde van Schubert georganiseerd werden (maar dan zonder puur instrumentale werken) en wat later zou uitgroeien tot de Schubertiades. Op het programma stonden meerstemmige liederen van Haydn, Mozart, Beethoven en Schubert. Een en ander werd enthousiast ingeleid door Maartje van Weegen, tevens ambassadrice van het LiedFestival Zeist.

Liedrecital, 21-5-2017 9:27
0 opmerkingen

Adèle Charvet, Raoul Steffani en Flott in Zeist

Deze namiddag stonden er twee liedrecitals op het programma van het LiedFestival Zeist. Eerst kregen we met de Franse mezzo Adèle Charvet en de Nederlandse bariton Raoul Steffani twee jonge zangers te horen. Ze wonnen vorig jaar respectievelijk het "Internationaal Vocalisten Concours Den Bosch" en het "Grachtenfestival Conservatorium Concours". In de late namiddag was het de beurt aan Dame Felicity en Graham Johnson.

Liedrecital, 20-5-2017 23:09
0 opmerkingen

James Gilchrist in Zeist

Op een festival is er vaak wel één of ander concert waar ik vooraf mijn bedenkingen bij heb. Op het LiedFestival Zeist was dat het geval voor het recital van James Gilchrist en Sholto Kynoch. Mijn verwachtingen werden spijtig genoeg bevestigd...

Liedrecital, 20-5-2017 9:42
0 opmerkingen

Master course voor liedduo's in Zeist

De drie eerste dagen van het LiedFestival Zeist waren gevuld met master classes voor zes liedduo's bestaande uit vier sopranen, twee baritons en uiteraard zes pianisten. Op de vierde dag werd de reeks afgesloten met een slotrecital door vijf van de zes duo's.

Liedrecital, 19-5-2017 21:38
0 opmerkingen

Henk Neven in Zeist

Ik had de Nederlandse bariton Henk Neven uiteraard al eerder gehoord, maar met zijn recital op het LiedFestival Zeist was het de eerste keer dat hij als liedzanger mijn pad kruiste... een ontdekking !

Liedrecital, 18-5-2017 23:24
0 opmerkingen

Robert Holl & Co in Zeist (1/2)

De locatie van het LiedFestival Zeist - een protestantse kerk - heeft Robert Holl geïnspireerd tot een vrij origineel programma met muziek op religieuze teksten voor het tweede recital van het festival.

Liedrecital, 17-5-2017 23:42
0 opmerkingen

Lenneke Ruiten in Zeist

Vorig jaar werd in Zeist een nieuw Liedfestival opgericht met Robert Holl als drijvende kracht. Ik heb dat toen gemist, maar dit jaar ben ik er wél bij in de kerk van de Evangelische Broedergemeente. Het thema dit jaar is "Schubert en zijn voorgangers". Het openingsrecital van Lenneke Ruiten en Thom Janssen paste daar perfect in met liederen van Haydn, Mozart en Schubert.

Liedrecital, 16-5-2017 23:25
0 opmerkingen